CHẾ NGỰ HÔN TRẦM VÀ NGỦ GỤC

Hôn trầm là trạng thái nặng nề của cơ thể và mờ tối của tâm thức, kéo ta vào tâm trạng uể oải, lừ đừ và chán nản. Đây là một tâm lý tiêu cực, trầm nịch làm chướng ngại sự tu tập thiền định cũng như trong sinh hoạt đời thường. Khi người đang ở trong trạng thái dã dượi, bần thần, ngầy ngật thì tâm trí trở nên lờ đờ, thiếu sinh khí, nặng nề với sức ỳ tâm lý không hề nhỏ. Do đó, chúng ta có thể hiểu người bị hôn trầm chế ngự như thể đang bị giam vào một phòng tối, chật chội, không thể di chuyển tự do, trong khi bên ngoài là trời đầy nắng sáng. Trong khi hành thiền, nếu bị hôn trầm, hành giả có cảm giác lười biếng, niệm rời rạc, yếu ớt và từ đó có khoảng trống cho sự ngủ gục xen vào trong lúc thực hành thiền mà hành giả phải tìm nhiều cách “vật lộn” với cơn buồn ngủ! Do vậy, chế ngự và chuyển hóa những trạng thái u ám, nặng nề của hôn trầm là việc cần thiết đối với mỗi con người chúng ta, nhất là người đang nỗ lực ứng dụng lời Phật dạy vào đời sống thực tế của mình để có an lạc, hạnh phúc trong hiện tại và tương lai.

BIỂU TƯỢNG HOA SEN VÀ NGỌN ĐÈN TRONG PHẬT GIÁO KHẤT SĨ (P.2- File ppt)

BIỂU TƯỢNG HOA SEN VÀ NGỌN ĐÈN TRONG PHẬT GIÁO KHẤT SĨ – SỰ GẶP GỠ GIỮA VĂN HÓA VÀ TÔN GIÁO (tt và hết)

Liên Trí

(Bài trình bày tại Hội thảo “Vùng ASEAN và Nam Á: Nơi giao hòa của văn hóa và tôn giáo ở Đông Nam” Á- 9-11/7/2017)

1. Sự hòa quyện giữa hoa sen và ngọn đèn trong Phật giáo

Ngày nay, biểu tượng hoa sen và ánh sáng quyện vào nhau trong văn hóa Phật giáo. Trong các buổi lễ, thả hoa đăng và đốt nến cầu nguyện trở thành một trong những cách thể hiện tâm nguyện yêu chuộng hòa bình, phồn vinh, hạnh phúc của người con Phật tại các nước Châu Á là điều thường thấy.

Ở Hàn Quốc, vào ngày Phật đản, hàng vạn người Phật tử nô nức ra đường tham gia lễ hội “Yeon Deung Hoe” (Lễ rước lồng đèn hoa sen) với ý niệm khơi dậy tinh thần trí tuệ và từ bi của đạo Phật. Người người nô nức tham gia rước đèn với niềm tin rằng, ánh sáng từ đèn hoa sen tượng trưng cho ánh sáng giác ngộ của đức Phật soi rọi vào cõi ô trược của thế gian này.

BIỂU TƯỢNG HOA SEN VÀ NGỌN ĐÈN TRONG PHẬT GIÁO KHẤT SĨ (P. 1- file ppt)

BIỂU TƯỢNG HOA SEN VÀ NGỌN ĐÈN TRONG PHẬT GIÁO KHẤT SĨ – SỰ GẶP GỠ GIỮA VĂN HÓA VÀ TÔN GIÁO (kỳ 1)

(Bài trình bày tại Hội thảo “Vùng ASEAN và Nam Á: Nơi giao hòa của văn hóa và tôn giáo ở Đông Nam” Á- 9-11/7/2017)

1. Giới thiệu

Hoa sen và ánh sáng là hai biểu tượng rất gần gũi trong văn hóa cũng như tôn giáo của các nước Châu Á. Theo huyền thoại Ấn Độ, hoa sen gắn với thần thánh. Loài hoa đẹp đẽ và cao quý này tượng trưng cho khả năng sáng tạo và hồi sinh. Sen còn tượng trưng cho sự tự do tâm linh, sự toàn thiện, thanh tịnh và mức độ chứng nghiệm tâm linh được hiển lộ đến mức toàn triệt trong mỗi cá nhân. Trong khi đó, ánh sáng tượng trưng cho sự cao cả, thiêng liêng, trí tuệ và tỉnh thức. Hình ảnh một đóa sen với tất cả các cánh nở tròn đầy dưới ánh sáng mặt trời tượng trưng cho sự tỉnh thức và viên mãn tất cả những tiềm năng của chúng ta, sự phát triển tâm linh vốn có trong mỗi người dưới ánh sáng của thần thánh (đối với tôn giáo hữu thần) và dưới ánh sáng của trí tuệ nơi mỗi cá nhân (đối với tôn giáo vô thần). Với ý nghĩa cao quý đó, biểu tượng của hoa sen và ánh sáng này đã đi vào trong văn hóa Phật giáo một cách tự nhiên và phổ biến ở mọi phương diện, từ kinh sách đến đời sống tâm linh, từ kiến trúc điêu khắc đến đời sống sinh hoạt hằng ngày. Với Phật giáo Việt Nam, biểu tượng hoa sen và ánh sáng trở thành quen thuộc từ bao đời nay và với Phật giáo Khất sĩ, hai hình ảnh này hòa quyện vào nhau thành biểu tượng “Hoa sen và ngọn đèn” rất đặc thù của hệ phái Phật giáo này.

CHÁNH PHÁP-TƯỢNG PHÁP-MẠT PHÁP!

Tôn giả Ca-diếp hỏi đức Phật: “do nhân gì, do duyên gì, thuở trước, học giới có ít hơn nhưng các Tỳ-kheo chứng đắc chánh trí nhiều hơn, còn ngày nay học giới có nhiều hơn, nhưng các Tỳ-kheo chứng đắc chánh trí ít hơn?”
Đức Phật trả lời rằng “trong thời các chúng sanh suy giảm, trong thời diệu pháp biến mất, thời các học giới nhiều mà các tỳ-kheo chứng đắc chánh trí thì ít”. Đức Phật tiếp tục giải thích, chỉ khi nào tượng pháp ra đời thì diệu pháp sẽ biến mất; cũng như khi vàng giả xuất hiện thì vàng thật biến mất (Tương ưng bộ kinh, tập I, chương V, kinh số 13: Tượng pháp).

“Tượng” là tương tợ, na ná, giông giống chứ không phải “chính nó”. ‘Tượng pháp” là “giống như pháp” mà không phải pháp! Đây là cái thời mà phần đông - đông đến mức tạo thành một xu hướng chủ đạo - đều tôn cái ngọn, bỏ cái gốc, “lập lờ đánh lận con đen”, lấy phương tiện làm cứu cánh và biện minh, biện hộ những việc làm của mình dưới các nhãn hiệu khá đẹp đẽ, hòa nhoáng như “dấn thân”, “từ bi”, “vị tha”, “uyển chuyển”…

Thật ra, chính yếu tố con người, không phải yếu tố nào khác, làm cho chánh  pháp tồn tại hay biến mất. Đừng đổ thừa “cái thời đại” nó vậy! “Thời mạt pháp mà!” Không có thời nào “mạt”, chỉ có con người suy đồi!

ĐỨC PHẬT DẠY MỘT ĐƯỜNG, TA LÀM MỘT NẺO !

Hôm nay có duyên đọc lại một bài kinh hay, gõ mấy chữ ở đây:

Phật thì dạy thế này : “Ta không tán thán các vị xuất gia có sự liên hệ, với các gia chủ. Nhưng với các trú xứ ít tiếng ồn, ít tiếng động, thoát khỏi hơi thở của nhiều người, những chỗ ở cô độc xa vắng loài Người, thích hợp cho đời sống Thiền tịnh, Ta tán thán sự liên hệ với những trú xứ như vậy” (Tăng chi bộ kinh, chương VII, phẩm VII, kinh số 58 : Ngủ gục).

Còn đệ tử Ngài ngày nay thì toàn tìm chỗ phố thị phồn hoa, đông người lui tới mà ở thôi! Toàn là tự hào khi có nhiều mối quan hệ với người thế, coi đó là một thứ phước gì ghê gớm, chứ không chỉ phước hữu lậu thế gian!

Thậm chí phần đông, đông đức mức trở thành “mainstream” cho rằng, chỗ nào xôn xao nhiều người ra, lắm kẻ vào (không cần biết ra vào vì mục đích gì!) thì đó là dấu hiệu của một đạo tràng hưng thạnh!

Xưa và lỗi thời rồi nếu ai đó còn ưa thích những trú xứ lặng lẽ ở tận xa xa không gần khu dân cư phố thị! Đắng lòng là thế!!! Sợ đói? Chắc là không! Sợ buồn? Có lẽ có chút chút! Sợ xa và không được biết tới, ví như những vì sao bé xíu xa xăm mất hút trong bầu trời đầy sao? Có đó! Sợ nghèo? Vấn đề này tế nhị quá! Trên lý thuyết thì tu mà làm gì để có khái niệm “giàu” với “nghèo”? Thực tế thì tự cảm nhận!!!

Mình cứ tự hào là “Thích tử”, “Thích nữ” mà sao Phật dạy một đường, ta làm một nẻo vậy trời!